Archive | 22/09/2013

Kako odrediti strane svijeta bez kompasa

POLJUBAC

Bez obzira da li neobavezno šetate šumom, lovite ili planinarite, uvijek vam se možete desiti da se dezorijentišete. Naravno, najlakše ćete se orijentirati pomoću kompasa, ali, čak i bez njega, postoje načini da odredite strane svijeta i orijentišete se u prirodi. U nastavku pročitajte neke od načina određivanja strana svijeta bez upotrebe kompasa, koje nikako nije zgoreg znati.

Orijentacija pomoću Sunca

Ovo je najpogodniji način orijentacije u prirodi. Znamo da je u 6 sati ujutro Sunce na istoku, u 9 sati ujutro je na jugoistoku, tačno u 12 sati na jugu, u 15 sati Sunce je na jugozapadu, a u 18 sati je na zapadu. Vodite računa o zimskom i ljetnom računanju vremena, dakle, ljeti je Sunce na istoku tačno u 7 sati, u 10 sati je na jugoistoku, u 13 sati na jugu, u 16 sati na jugozapadu, a u 19 sati na zapadu.

Orijentacija pomoću Mjeseca

Drugi, nešto manje pouzdan način orijentacije, jeste orijentacija pomoću Mjeseca. U orijentaciji prema mjesecu se zapravo opet orijentišemo prema Suncu, odnosno prema tome koliko je Sunce obasjalo mjesec. Mjesec u obliku polukruga (slova D) izlazi oko podne, dakle nalazi se na istoku, dok je na jugu otprilike oko 18 sati. Pun Mjesec izlazi po zalasku sunca, na istoku, sredinom noći je na jugu, a ujutro je uvijek na zapadu – dakle Mjesec je uvijek nasuprot Suncu. Posljednja četvrtina Mjeseca, koja nalikuje na puno slovo C, izlazi na istoku u ponoć, a na jugu je ujutro otprilike oko 6 sati.

Orijentacija prema zvijezdi Sjevernjači

Orijentacija u prirodi pomoću zvijezde Sjevernjače moguća je samo u vedrim noćima.sjevernjaca Zvijezda Sjevernjača se nalazi na sjeveru, baš uvijek. Da bismo je pronašli, prvo moramo pronaći sazviježđe Velikog medvjeda. Najlakši način da uočite ovo sazviježđe na nebu jeste da potražite sedam sjajnih zvijezda, koje su raspoređene u obliku kola. Nakon što pronađete sazviježđe Velikog medvjeda, spojite dvije zadnje zvijezde sazviježđa u zamišljeni pravac i produžite ga otprilike pet puta i pronaći ćete zvijezdu Sjevernjaču. Sjevernjača je najsvjetlija zvijezda u sazviježđu Malog medvjeda i nijedna zvijezda u blizini ne sjaji njenim intenzitetom. Ipak, Sjevernjača nije najsvjetlija zvijezda na cijelom nebu, unatoč popularnom vjerovanju, nego je jedina zvijezda koja se ne kreće.

Orijentacija po određenim pojavama u prirodu

Ovo nije siguran način orijentacije, ali postoje određeni znakovi u prirodi, koji nam mogu upomoći da se orijentišemo. Neki od njih su krošnje stabla, kore stabla, te snijeg.

  • Snijeg se obiučno brže topi na južnim obroncima; nego na sjevernim.
  • Krošnje drveća su često gušće i bujnije na južnoj strani;
  • Kora drveta je obično više hrapava i obrasla gljivicama i mahovinom na sjevernoj strani, dok je na južnoj strani znatno više glatka.

Navedene metode je najbolje izvježbati nekoliko puta, za svaki slučaj. I bez obzira na to što je zaista moguće orijentisati se bez kompasa i odrediti strane svijeta, kada planinarite uvijek sa sobom nosite kompas, u slučaju da se izgubite.

 

 

 

 

 

 

TEHNIKA PASIVNOG IZDAHA – pomaže u korekciji mucanja kod odraslih osoba

Слика

 

Šta je TPI?

 

Tehnika pasivnog izdaha (TPI) kao metod u tretmanu odraslih koji mucaju zasnovana je na teoriji dr Martina F. Schwartza.On ukazuje da fizički uzrok mucanja leži u stezanju glasnica i da su svi ostali vidovi ponašanja, osobe koja muca, reakcija na to.  Mucanje je naučeno ponašanje. Naime, kao odgovor nekoj vrsti stresa osoba koja muca  steže glasnice, što je urođeni refleks. Stezanje glasnica aktivira mucanje, što je naučeni refleks. Drugim rečima, sve osobe koje mucaju rađaju se sa tendencijom, predispozicijom da, kada su pod stresom, kod njih dolazi do prekomernog stepena tenzije u mišićima i oko mišića glasnica.

 

Tehnika pasivnog izdaha se razlikuje od drugih govornih terapija.Tradicionalne tehnike govorne terapije fiksirane su na sam govorni problem. TPI  je usmerena  ka pojavma koje prethode govoru.

 

Mucanje nije poremećaj koji je vezan za govor, već za stezanje glasnica  (laringo-spazam) koje se odvija neposredno pre govora.

 

 

Cilj TPI

 

 

Nije da se leči samo mucanje, već da se spreči da ovaj okidač stigne do mozga. Ova terapija je u mnogome poseban vid mentalne vežbe. U pitanju je  trik kojim se mora  ovladati. A trik je u tome da pre govora ne smeju misliti na govor. Umesto toga, moraju misliti samo na to da puste da vazduh izlazi apsolutno pasivno i da budu  stalno svesni odlučne namere da se odmore prilikom pasivnog izlaska vazduha.

 

Osnovni zadaci tehnike su: (1) automatizovanje izdaha  i usporavanje prve reči i (2) eliminacija stresa koji ima veze sa govorom. Ovo se pre svega postiže velikim brojem vežbi. Osim što ovo ponašanje čini automatskim, podsvest zahteva stalnu potvrdu da tehnika zaista funkcioniše. Ono što se   uči je zapravo sport. Jedno od pravila je da se  mora vežbati i kad  nije potrebno, da bi se to moglo upotrebiti kad je potrebno. Ono što se mora naučiti je dosledno napredovanje u ovom programu, da se jedan korak mora savladati pre nego što se  učini sledeći.

           

KAKO SE SPROVODI TPI?

 

Program počinje bazičnim pripremama koje traju 12 do 15 nedelja.

 

Prva faza programa organizovana je  tako da pacijentima omogućuje formiranje osnovne navike pasivnog izdaha u manje stresnim situacijama. Ovako uvežbana tehnika primenju je se u nameštenim  situcijama iz stvarnog sveta što čini drugu fazu vežbanja.  U ovoj fazi pacijent počinje da pokazuje znake automatske upotrebe tehnike. Treća fazu čine vežbe u stvarnom svetu. Pacijent koristi naučenu tehniku  u raznim situacijama koje su ranije izazivale mucanje.

Nakon bazičnih priprema, kada je navika automatizovana, pacijenti moraju prevazići anticipatorni stres, ili predviđanje ( gledanje unapred) stres vezan za strah od pojedinih glasova, reči i situacija. Uklanjanje govornih strahova i predviđanja je svakako to što donosi trajan rezultat u tretmanu mucanja. 

Tehnika kojom se ovo postiže je tehnika sistemske desenzitizacije.

 

Sistemska desenzitizacija jedna je od tehnika koja se pokazala efikasna u suočavanju sa anticipatornim stresom(traje 6 do 8 meseci) Ona podrazumeva pravljenje skale situcija (hijerarhijskih poređanih), i zatim lagano i uspešno vođenje  korak po korak, kakao bi se postepeno gradilo samopouzdanje, ali se može primeniti i na uklanjanje strahova od reči i glasova.

Nakon završenog programa osobi koja je prošla kroz ceo program uspešno, na raspolaganju su sistemi podrške kao pomoć pacijentima u prilagođavanju i zadržavanju fluentnosti. Sistem podrške čine: terapeuti, »kursevi svežine«, dežurni telefoni, sistem pratioca.

 

Svrha tretmana nije samo u savladavanju tehnike pasivnog izdaha i usporavanja prve reči koja kod nekih osoba pokazuje odličan uspeh i brz napredak, nego prevazilaženje anticipatornog stresa koji može trajati i kod nekih dosta dugo, ali osoba koja muca  mora da bude strpljiva i ne sme da prestane da koristi  naučenu tehniku. Ono što čini ovu tehniku naizgled lakom u stvari najveći izazov nosi u  navikavanju da se tehnika primenjuje u svim situacijama. Ova terapija ne uključuje samo tehnike disanja i govora nego  i razumevanje osobe koja muca i psihološki pristup rešavanju problema sa kojima se ona susreće.   

 

Osoba koja muca uči da sluša sebe iznutra i preuzme kontrolu nad svojim telom i sopstvenim strahovima i postane sama sebi terapeut u ostvarivanju fluentnog govora.

 

 

Prednosti  TPI

 

Zahvaljujući praktikumu i stručnom vodjenju od strane terapeuta osobe koje mucaju uspešno ovladavaju veštinom dobrog govora  i izražavanja u većini  govornih situacija.

 

Rezultati TPI

 

Istraživanja pokazuju da  dugoročna procena uspešnosti tretmana  i nakon tri godine po završetku terapije iznosi oko 90%.

 

/notes/nikoleta-stevović